علت وسواس در کودکان چیست؟

آیا والدین و اعضای خانواده می‌توانند در درمان کودک وسواسی نقش داشته باشند؟

علت وسواس در کودکان چیست؟

اختلال وسواس در کودکان به صورت تفکرات مزاحم و تکرار کلیشه‌وار رفتارهای خاصی بروز می‌کند، که موجب برانگیختگی و نگرانی آنان می‌شود. کودک وسواسی خود را از درون تحت فشار می‌بیند و تصور می‌کند که استرس‌ها و تنش‌های فکری او از خارج بر وی تحمیل می‌شوند، در حالی که نوع تفکر او عامل اصلی این فشارهاست. بر طبق گزارش انجمن روانپزشکان آمریکا تقریباً از هر ٢٠٠ کودک و یا نوجوان، یک نفر دچار اختلال وسواس است. این اختلال به دلیل آن که توام با درد، ناراحتی و یا بیماری جسمی خاصی نیست، معمولاً تا سنین نوجوانی و جوانی ناشناخته میماند.

علت وسواس در کودکان چیست؟

روانشناسان و متخصصان علوم رفتاری تاکنون نتوانسته‌اند علت و زمان دقیق شروع این اختلال را شناسایی کنند، ولی همگی بر این نکته اذعان دارند که عوامل چندی اعم از: وراثت، روش‌های تربیتی والدین، ویژگی‌های خانوادگی، نابهنجاری کارکرد سیستم عصبی و آشفتگی‌های خلقی در بروز این اختلال در کودکان دخالت دارند.
اعضای خانواده و مدرسه باید به این نکته توجه کنند که بروز این گونه افکار و اعمال به هیچ عنوان تقصیر کودک نیست و کاملاً با افکار عادی کودک تفاوت دارد. برای مثال کودکی که فکر باز بودن شیر گاز او را به ستوه آورده است، بارها و بارها با امتحان کردن شیر گاز سعی می‌کند اضطراب و تشویش خود را کاهش دهد، و یا کودکی که نگران کثیف بودن دست‌هایش است، ممکن است چندین بار دست‌های خود را بشوید تا حدی که پوست دست‌هایش حساس و قرمز شوند، و یا کودکی که از درست بودن مشق‌ها و امتحانش شدیداً مضطرب است، ممکن است بارها و بارها آن را پاک کند و دوباره بنویسد.

علائم اختلال وسواس در کودکان چیست ؟

شناخت علائم و نشانگان این اختلال در اغلب کودکان وسواسی قدری مشکل است؛ زیرا بچه‌ها قادرند خیلی ماهرانه افکار و رفتارهای وسواس گونه خود را مخفی نگه دارند. گاهی نیز والدین توانایی کشف افکار و اعمال وسواسی آن‌ها را ندارند و گاهی نیز به گونه‌ای رفتارهای کلیشه‌ای خود را اجرا می‌کنند که اطرافیان‌شان تصور می‌کنند، انجام این کارها جزء برنامه روزانه شان است.
به طور کلی رایج‌ترین افکار و رفتار وسواسی کودکان و نوجوانان عبارتند از:
- ترس از کثیفی
- ترس از ویروس‌ها و میکروب‌ها 
- نیاز به همدردی، دلسوزی و رسیدگی 
- توجه بیش از اندازه به سر و وضع خود 
- اعتقاد به خوش یمن بودن اعداد، روزها، ساعات و ...
- داشتن افکار مذهبی منفی 
- داشتن افکار پرخاش جویانه و تمایلات جنسی نامتعارف 
- ترس شدید از داشتن بیماری‌ها و یا صدمه دیدن یکی از اعضای خانواده 
- اشتغال شدید فکری درباره کارهای خانگی 
- داشتن ایده‌ها و افکار مزاحم و ناخودآگاه 

چه علایمی برای اختلال وسواس در کودکان و نوجوانان تشخیصی است؟

علائمی که باید نسبت به بروز آن‌ها حساس و هوشیار بود تا این اختلال را در کودک زود تشخیص داد، عبارتند از:

- مجروح شدن و ترک خوردن پوست دست کودک بر اثر شستن مکرر دست ها 
- مصرف بیش از اندازه صابون، دستمال کاغذی، نوار توالت و...
- افت تحصیلی ناگهانی و پایین آمدن یک باره نمرات امتحانات مدرسه 
- طول کشیدن بیش از اندازه مشق نوشتن 
- سوراخ شدن و تکه تکه شدن پاک کن ضمن مشق نوشتن و امتحان دادن 
- تعریف کردن مکرر و یک نواخت درس‌های روزانه با استفاده از جملات مکرر 
- لباس عوض کردن بیش از اندازه 
- داشتن مراسمی طولانی برای خوابیدن 
- نگرانی برای سلامتی اعضای خانواده 
- اصرار بر دادن آزمایش‌های گوناگون پزشکی، برای اطلاع از سلامتی خود و اعضای خانواده 
معمولاً نشانگان اختلال وسواس به ندرت به یک باره شروع می‌شوند. سایر اختلالاتی که معمولاً همراه با اختلال وسواس فکری_عملی پدید می‌آیند، عبارتند از: اختلالات اضطرابی، افسردگی، اختلالات مربوط به کمبود توجه، بیش فعالی، اختلالات مربوط به یادگیری، اختلالات رفتاری مثل ناخن جویدن، تیک‌های عصبی، خارش پوست

آیا والدین و اعضای خانواده می‌توانند در درمان کودک وسواسی نقش داشته باشند؟

زمانی که کودکی دچار مشکل وسواس می‌شود، اطرافیان او باید به این نکته توجه داشته باشند که کودک گناه و تقصیری ندارد.
وقتی آنان قصد درمان و بهبودی بیماری کودک را دارند، باید از هر جهت او را مورد حمایت خود قرار دهند. والدین باید سعی کنند آگاهی‌های خود را در زمینه نوع بیماری فرزندشان بالا ببرند و انتظارات و خواسته‌هایی در حد توان کودک از او داشته باشند. آن‌ها باید بدانند که چنان چه همراه و مشفق کودک باشند، روند درمان او روز به روز تسریع می‌گردد و رفتارها و افکار آزاردهنده کودک نیز به تدریج از بین خواهند رفت. اطرافیان باید بتوانند کمترین بهبودی کودک را تشخیص دهند و او را مورد تشویق و حمایت خود قرار دهند. در نظر داشته باشید هیچ کودک وسواسی‌ای بدون داشتن والدینی مضطرب، پریشان و مبتلا به اختلالات عصبی وجود ندارد. تمام اعضای خانواده باید نسبت به این موضوع حساس و هوشیار باشند. آنان باید تا حد امکان شرایط را برای کودک آرام و عادی نگه دارند تا او بتواند مشکلات و سختی‌های درمان را راحت تر تحمل کند. خانه ای پرتنش و اضطراب هیچ‌گاه نمی‌تواند به کودک کمک کند تا با نگرانی و تشویش ناشی از شیوه‌های درمانگری مقابله نماید.

 


بازدید: 141
تاریخ:

مقالات بیشتر روانشناسی


نظر خود را به عنوان اولین دیدگاه بیان کنید.

نام: * کد امنیتی: *
دیدگاه شما: *


وب سایت:
ایمیل: پنهان باشد
تلگرام: پنهان باشد
موبایل: پنهان باشد
جنسیت: آقا خانم اعلام نمی‌کنم
رنگ‌بندی: بنفش قرمز آبی سبز طلایی
  • درج کدهای HTML ممنوع است.
  • از ارسال تکراری خودداری فرمایید.
  • بهتر است با حروف پارسی دیدگاه خود را تایپ کنید.
  • به منظور کنترل و مدیریت محتوا، در صورت اضطرار، حق ویرایش و یا حذف نظر برای مدیریت محفوظ است.